"Sen de gel" cümlesindeki "de" bağlaçtır ve ayrı yazılır; "Evde kaldım" sözündeki ise bulunma durum ekidir ve sözcüğe bitişir.
Yazım Kuralları bu tür ayrımlarla birlikte büyük harflerin kullanımını, özel adlara getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmasını, "ki" ve "mi" gibi sözcüklerin yazılışını, birleşik sözcükleri ve sayıların yazımını kapsar. Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması da bu başlığın ince noktalarındandır.
Sorular çoğunlukla hangi cümlede yazım yanlışı bulunmadığını sorar. Numaralanmış cümlelerin büyük harf kullanımı bakımından incelendiği sorular da sık görülür; seçenekler bu cümlelerin numaralarından oluşur.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?
Cevabı göster
Cevap: B — Masadaki kitabı sen mi aldın da yerine koymadın?
Kısaca — “Masadaki kitabı sen mi aldın da yerine koymadın?” cümlesinde yazım yanlışı yoktur. Sıfat yapan “-ki” eki “masadaki” sözcüğüne bitişik, soru eki “mi” ve bağlaç “da” ayrı yazılmıştır. Diğer seçeneklerde “Bahçede ki” yerine “Bahçedeki”, “gelmiyormusun” yerine “gelmiyor musun”, “14 mart pazartesi” yerine “14 Mart Pazartesi” yazılmalıdır. Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar.
2. soruOrta
Aşağıdaki cümleler büyük harf kullanımı bakımından inceleniyor:
I. Geçen yıl karadeniz’in serin yaylalarında kamp kurmuşlar.
II. Belgeler, Türkiye İş Bankasında imzalandı.
III. Sınıfa yeni gelen Bursalı Öğrenciyle tanıştık.
IV. Kurtuluş Savaşı yıllarını anlatan bir roman bu.
Buna göre numaralanmış cümlelerin hangilerinde yazım yanlışı vardır?
Cevabı göster
Cevap: C — I ve III
I’de özel ad olan ‘Karadeniz’ küçük harfle başladığı için yanlıştır; ‘Karadeniz’in’ biçiminde yazılmalıdır. III’te ‘öğrenci’ bir meslek/öğrenim durumu sözcüğüdür, unvan olarak özelleşmediğinden küçük yazılmalı; büyük ‘Öğrenciyle’ yanlıştır. II’de kuruluş adına gelen çekim eki kesmesiz ve bitişik yazıldığından doğrudur (‘Türkiye İş Bankasında’); IV’te olay/dönem adı ‘Kurtuluş Savaşı’ doğru biçimde büyük harfle yazılmıştır.
3. soruOrta
Aşağıdaki cümleler büyük harf kullanımı bakımından inceleniyor:
I. Gezimiz akdeniz’in batı kıyılarındaki antik kentleri kapsıyordu.
II. Dilekçe, Sağlık Bakanlığına elden teslim edildi.
III. Karşımıza Konyalı yaşlı bir Çiftçi çıktı.
IV. Millî Mücadele Dönemi üzerine kapsamlı bir kitap yazmış.
Buna göre numaralanmış cümlelerin hangilerinde büyük harf yanlışı vardır?
Cevabı göster
Cevap: C — I ve III
I’de özel ad olan ‘Akdeniz’ küçük harfle yazıldığı için yanlıştır (‘Akdeniz’in’ olmalı). III’te ‘çiftçi’ bir meslek adıdır, unvan olarak özelleşmediğinden küçük yazılmalı; büyük ‘Çiftçi’ yanlıştır. II’de kurum adına gelen çekim eki kesmesiz ve doğru (‘Sağlık Bakanlığına’); IV’te dönem adı ‘Millî Mücadele Dönemi’ doğru yazılmıştır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
LGS (Liselere Geçiş Sistemi), T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama MEB ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.