Bir eşitsizliğin iki tarafı negatif bir sayıyla çarpıldığında ya da bölündüğünde eşitsizliğin yönü değişir.
Eşitsizlikler konusunun en dikkat isteyen kuralı budur. Konu birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlikleri çözmeyi ve çözüm kümesini sayı doğrusunda göstermeyi kapsar. Sınır değerin kümeye dahil olup olmadığı içi dolu ya da boş bir daireyle gösterilir.
Günlük dildeki "en az" ifadesi büyük eşittir, "en fazla" ise küçük eşittir anlamına gelir. Sorularda bir kurala ya da sınıra dayalı bir durum anlatılıp onu ifade eden eşitsizlik istenebilir.
Eşitsizliği sağlayan en büyük ya da en küçük tam sayı da sorulabilir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
x pozitif tam sayı olmak üzere 2x+1<11 eşitsizliği veriliyor.
Bu eşitsizliği sağlayan en büyükx değeri kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: C — 4
2x+1<11 eşitsizliğinde her iki taraftan 1 çıkarılırsa 2x<10 olur. Buradan x<5 bulunur. x pozitif tam sayı olduğundan alabileceği en büyük değer 4’tür. Doğru cevap C’dir.
2. soruKolay
Bir sayının alabileceği değerlerin en fazla 8 olması, x≤8 eşitsizliğiyle ifade edilir. Bu eşitsizliğin sayı doğrusunda nasıl gösterileceğini doğru açıklayan seçenek hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: A — 8’in üzerine içi dolu nokta konur ve 8’den küçük sayılar taranır.
“En fazla 8” demek sayı 8’e eşit de olabilir demektir; bu yüzden 8 içi dolu nokta ile gösterilir. Küçük veya eşit değerler istendiğinden tarama sola, yani 8’den küçük sayılara doğru yapılır.
3. soruKolay
Bir eğlence merkezinde:
Labirent: boyu en az 100 cm
Simülatör: boyu en az 115 cm ve en fazla 160 cm
Trambolin: boyu en az 130 cm
Deniz yalnızca labirent ve simülatöre binebilmekte, tramboline binememektedir.
Deniz’in boyu x cm olduğuna göre, x’in alabileceği değerleri gösteren eşitsizlik hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — 115≤x<130
Kısaca — Deniz’in boyu 115≤x<130 aralığındadır.
Labirente binebilmesi için x≥100, simülatöre binebilmesi için 115≤x≤160 olmalıdır. Tramboline binemediğine göre x<130 koşulu da sağlanır. Bu üç koşulun ortak aralığı 115≤x<130 olur.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
LGS (Liselere Geçiş Sistemi), T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama MEB ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.