Bitkilerin yalnızca gece solunum yaptığı düşüncesi yanlıştır; solunum gece gündüz sürer, gündüz ise fotosentez onu gölgede bırakır.
Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi konusu besin zincirinde enerjinin aktarılmasını, fotosentez ile solunumu ve su, karbon, oksijen ve azot döngülerini kapsar. Üreticiler besin zincirinin temelidir.
Onların azalması zincirin bütün basamaklarını etkiler. Sürdürülebilir kalkınma, geri dönüşüm ve küresel iklim değişikliği de bu başlıkta yer alır. Sorularda bir gözlem verilip fotosentez ve solunumla ilişkilendirilmesi istenebilir.
Bir madde döngüsündeki aksaklığın sonucu ya da bir ekosistemdeki değişikliğin etkisi de sorulabilir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
Azot döngüsünde atmosferdeki azot gazı, bazı bakterilerin etkisiyle bitkilerin kullanabileceği azotlu bileşiklere dönüşebilir. Çiftçi, aynı tarlada birkaç yıl üst üste ürün aldıktan sonra bitkilerin gelişiminin zayıfladığını gözlemliyor.
Buna göre topraktaki kullanılabilir azot miktarını azaltması en olası durum aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — Baklagil köklerindeki azot bağlayıcı bakterilerin azalması
Azot bağlayıcı bakteriler atmosfer azotunun toprağa kazandırılmasında önemli rol oynar. Bu bakterilerin azalması, bitkilerin kullanabileceği azotlu bileşiklerin oluşumunu azaltabilir.
2. soruKolay
Bir öğrenci, bitkilerin gündüz oksijen üretebildiğini fakat gece karbondioksit çıkışının daha belirgin ölçüldüğünü gözlemliyor.
Bu gözlemi fotosentez ve solunum süreçleriyle ilişkilendiren ifadelerden hangisi doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: D — Bitkiler gece ve gündüz solunum yapar; fotosentez ise ışık varlığında gerçekleşir.
Bitkiler canlılık faaliyetleri için gece ve gündüz solunum yapar. Fotosentez ise ışık enerjisi gerektiği için ışık varlığında gerçekleşir. Gece fotosentez durduğu halde solunum devam ettiği için karbondioksit çıkışı gözlenebilir.
3. soruKolay
Bir besin zincirinde üreticilerin azalması öncelikle hangi sonucu doğurabilir?
Cevabı göster
Cevap: C — Zincirdeki tüketicilerin besin bulması zorlaşır.
Üreticiler zincirin enerji girişini sağladığı için azalması tüketicileri etkiler.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
LGS (Liselere Geçiş Sistemi), T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama MEB ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.