LGS Türkçe deneme — ücretsiz, 20 soru, çözümlü

Kısaca — Belgeselin amacı, günlük hayatta fark edilmeden geçilen sokak müzisyeni emeğini görünür kılmaktır.

Hazırlayanlar bunu açıkça söyler: müzisyenler günlerce prova yapar, dinleyici çoğu zaman bir şarkı dinleyip geçer. Kamerayı hem müzisyenlere hem onları izlemeden geçen kalabalığa çevirmeleri de bu amaca bağlanır. Yasal durum, meydanın kalabalığı ya da çalınan şarkıların listesi metnin hedefi değildir.

Kısaca — Okuma saati, kitap sayımı uzadığı için ertelenmiştir.

“İçin” bağlacı gerekçeyi yükler: uzun süren sayım nedendir, okuma saatinin ikinci teneffüse alınması sonuçtur. “Kitap sayımı okuma saati ertelendiği için uzamıştır” neden ile sonucu ters çevirir. Cümlede “-se” koşulu veya bir amaç anlamı yoktur.

Kısaca — Canlıları tanımak, dikkatli gözlem ve düzenli veri toplamayı gerektirir. Kuşların sayılarının yanında görülme saatlerinin ve yerlerinin kaydedilmesi, ilk seçenekteki ana fikri destekler. En sık görülen türü belirlemek parçanın temel amacı olarak verilmez; gözlem kayıtları da öğrencilerin çalışma saatlerini planlamak için tutulmaz.

“Berraktı” sözcüğü ek fiil almış isim soylu (sıfat) bir yüklemdir. Diğer seçeneklerin yüklemleri (koşturdu, dikti, ulaştı) fiildir.

“İkinci kez gezecek olmak” ifadesi sergiyi daha önce gezdiğini, “her bakışta yeni bir ayrıntı” ifadesi de her seferinde farklı detay görebileceğini düşündüğünü kesinleştirir. Tüm eserleri ezbere bildiği metinden çıkarılamaz.

Kısaca — Grafikte bilim kurgu 30, hikâye 24 olduğu için bilim kurgu seçenler hikâye seçenlerden 6 fazladır.

Grafikteki çubuk değerleri roman 18, hikâye 24, bilim kurgu 30, şiir 12'dir. 30 − 24 = 6 olduğundan bu yorum grafikle örtüşür. En az tercih edilen tür 12 ile şiirdir, roman değildir; hikâye de romanın iki katı olamaz, çünkü 18'in iki katı 36 olurdu. Şiir ve romanın toplamı 12 + 18 = 30 olup bilim kurguyla eşittir, ondan az değildir.

Kısaca — Verilen özelliklere göre istenen koşulları karşılayan plan N’dir.

K planı örnek vermediği, L planı sorunu açıkça göstermediği ve çözüm önermediği, M planı ise kişisel yargıyla bittiği için elenir. N planı sorunu açıklar, çözüm önerisini örnekle destekler; tabloda kişisel yargıyla bittiği de belirtilmez. Bu nedenle doğru cevap D’dir.

Kısaca — Sözcük bitki parçası anlamında gerçek, dil bilgisi ve anatomi bağlamında terim, sorunun kaynağı anlamında mecaz değer kazanmıştır.

Bahçedeki çamın kökü elle tutulur bir bitki parçasıdır; bu gerçek anlamdır. Sözcüğün kökünü bulmak dil bilgisinin, dişin kökündeki ağrı ise anatomının alan dilidir; ikisi de terimdir. Tartışmanın kökü somut bir kök değil, sorunun kaynağına aktarılmış mecazdır. Dört cümlenin aynı somut anlamda olduğunu ya da soyut bir nedenin kendiliğinden terim sayılacağını sanmak bu ayrımı kaçırır.

Domates tarlası ve zeytinlikteki sayısal veriler, damla sulamanın su tasarrufu sağladığı savını somut, ölçülebilir kanıtlarla desteklemek için verilmiştir.

“Okumak” isim-fiil, “soran” bir adı niteleyen sıfat-fiil, “araştırarak” ise durum bildiren zarf-fiildir.

Kısaca — Düzenli ve düşünerek yapılan okuma, metinleri anlama becerisini geliştirir. Öğrencilerin okudukları üzerinde durup önemli noktaları kendi cümleleriyle değerlendirmesi, ana düşünceyi ve yardımcı fikirleri daha kolay bulmalarını sağlamıştır. Sayfa sayısını artırmak amaç olarak reddedilir; ilgiye uygun kitap seçimi üzerinde durulmaz. Ders aralarını verimli geçirmek de metnin temel vurgusu değildir.

Kısaca — En küçük bölüm Oturma Alanı (70 m²), en büyük bölüm Çocuk Oyun Alanı (180 m²); planda bunlar çapraz durduğu için bitişik değildir.

Şekilde üstte solda Çocuk Oyun Alanı, sağda Spor Alanı; altta solda Yeşil Alan, sağda Oturma Alanı yer alır. Çocuk Oyun Alanı ile Oturma Alanı köşegen konumdadır, kenar paylaşmaz. Yeşil Alan 160 m², Spor Alanı 140 m² olduğundan yeşil alan daha büyüktür. Spor Alanı’na kenarı değen bölümler Çocuk Oyun Alanı (180) ile Oturma Alanı (70) olup toplamları tam 250 m²’dir, “250'den fazla” değildir.

Belirli bir tarihi belirtmeyen gün ve ay adları küçük harfle başlar. A seçeneğindeki “bu pazar” ifadesinde gün adı belirli bir tarihi göstermediği için “pazar” sözcüğü küçük harfle yazılmalıdır; doğru cevap A’dır. B’de bayram adı (“23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı”), C’de kurum/kuruluş adı (“Doğan Kitap”) ve D’de unvan/saygı sözü (“Selin Hanım”) kurallara uygun olarak büyük harfle yazılmıştır.

Kısaca — Tanım, dirençli kenti kriz karşısında hizmetini sürdürüp toparlanabilen bir yerleşim birimi olarak verir.

Bu cümle kavramı türüyle (“yerleşim birimi”) ve ayırt edici iki özelliğiyle sınırlar: temel hizmetleri sürdürmek, kısa sürede toparlanmak. Sonraki “bu özellik” ifadesi de ancak böyle bir sınıra bağlanır. Deprem-sel-kuraklık listesi örnektir; sağlam ağaç bir benzetmedir; günlük yaşama hızlı dönüş ise sonuç anlatır. Tanım, örnek ya da imge değil, ne olduğunu ve sınırını söyleyen cümledir.

Kısaca — Sıra şudur: neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul-sonuç, karşılaştırma, duygu belirten ifade.

I. cümlede ulaşımın güçleşmesinin gerekçesi köprünün onarıma alınmasıdır. II. cümledeki “aktarabilmek için” amacı gösterir; bunu da neden saymak, “için”i her yerde neden sanmaktır. III. cümledeki “çıkarsak” koşuldur, bir duygu ifadesi değildir. IV. cümledeki “oranla” karşılaştırmadır; V. cümle “hayranlık ve coşku” ile duygu bildirir, karşılaştırma bağlacı taşımaz.

Berk ortadaki masada olduğundan 3. masadadır. Aslı uçlarda olmadığından 2. veya 4. masadadır. Aslı 4. masada olsaydı, geriye kalan 1, 2, 5 masalarına yerleşecek Cana ve Emre için ‘Cana, Emre’nin hemen solunda’ koşulu yalnızca Cana=1, Emre=2 ile sağlanır; bu durumda Derya=5 olur ve ‘Derya, Emre’nin solunda’ (5<2) koşulu çökerdi. Demek ki Aslı 2. masadadır. Geriye 1, 4, 5 masaları kalır; ‘Cana, Emre’nin hemen solunda’ koşulu yalnızca Cana=4, Emre=5 ile sağlanır, böylece Derya=1 olur. Derya(1)<Emre(5) koşulu da sağlanır. Tek tutarlı sıralama Derya - Aslı - Berk - Cana - Emre’dir.

Kısaca — Kent yenilemesi, geçmişin gündelik izlerini koruyarak bugünün ihtiyaçlarına uyum sağladığında değer kazanır. Parça, gündelik ilişkilerin de şehrin hafızasını oluşturduğunu vurgular ve yenilemenin bu izleri koruması gerektiği sonucuna ulaşır. Büyük anıtların onarımına öncelik verilmesi savunulmaz. Küçük ortak alanların önemi ve ilişkilerin hafızaya katkısı ise ana fikri destekleyen düşüncelerdir.