"Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" sözüyle Amasya Genelgesi, kurtuluşun millet iradesine dayanacağını ilk kez açıkça ilan etti.
Millî Uyanış: Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar ünitesi Birinci Dünya Savaşı'ndaki cepheleri, Çanakkale'yi, Mondros Ateşkes Antlaşması'nı ve ardından gelen işgalleri ele alır. Kuvâ-yı Millîye'nin doğuşu, cemiyetler, Erzurum ve Sivas kongreleri, Misakımillî ve TBMM'nin açılması da bu ünitededir.
Sorularda bir belgede geçen ifadenin hangi ilkeyle örtüştüğü istenebilir. Mustafa Kemal'in bir görevde gösterdiği tutumdan hangi kişilik özelliğinin çıkarılabileceği de sorulabilir. Seçenekler çoğunlukla kavram ya da yargı cümlelerinden oluşur.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Mustafa Kemal;
Çanakkale Cephesi’nde birliklerine geri çekilmeyi değil, siperde son ana kadar direnmeyi emretmiş ve bu emri uygularken bizzat ön hatta bulunmuştur.
Sofya’da ataşemiliterlik görevindeyken Balkan başkentlerindeki siyasi gelişmeleri yakından izleyip raporlar hazırlamış, ileride yaşanabilecek tehlikelere karşı öngörülerini üstlerine bildirmiştir.
Bu bilgilerden Mustafa Kemal’in kişilik özelliklerinden hangileri çıkarılabilir?
Cevabı göster
Cevap: B — Kararlılık - İleri görüşlülük
Çanakkale’de son ana kadar direnme emri ve ön hatta bizzat bulunması kararlılığını; Sofya’da gelecekteki tehlikeleri önceden sezip raporlaması ise ileri görüşlülüğünü ortaya koyar.
2. soruOrta
Mondros Ateşkes Antlaşması’nın ardından Anadolu’da Mustafa Kemal öncülüğünde Millî Mücadele’nin ilk yazılı çağrıları yayımlanmıştır. Bu belgelerde vatanın bütünlüğü ve milletin istiklali öne çıkarılmış, kurtuluşun milletin kendi kararına bağlanması söz konusu olmuştur.
Bu süreçte Mustafa Kemal öncülüğünde yayımlanan aşağıdaki belgelerden hangisinde milletin istiklalinin yine milletin azim ve kararıyla kurtarılacağı ilk kez dile getirilmiştir?
Cevabı göster
Cevap: A — Amasya Genelgesi
Amasya Genelgesi, bağımsızlığın milletin kendi azim ve kararıyla kazanılacağını belirterek millî egemenlik ilkesine ilk kez vurgu yapan belge olarak kabul edilir; Erzurum Kongresi bu ilkeyi daha sonra benimsemiştir.
3. soruKolay
Amasya Genelgesi’nde (22 Haziran 1919) ‘Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir.’ ifadesine yer verilmiştir.
Bu ifadede savunulan görüş, daha sonra kabul edilen Misakımillî’nin hangi ilkesiyle doğrudan örtüşmektedir?
Cevabı göster
Cevap: C — Vatanın bölünmezliği ilkesiyle
Kısaca — Amasya’daki “vatanın bütünlüğü” vurgusu, Misakımillî’nin vatanın bölünmezliği ilkesiyle aynı fikri taşır.
Genelge, vatanın bütünlüğünün ve milletin bağımsızlığının tehlikede olduğunu söyler; Misakımillî de millî sınırlar içindeki vatanın parçalanamayacak bir bütün olduğunu kabul eder. Boğazların statüsü, kapitülasyonların kaldırılması veya azınlık haklarının karşılıklılığı başka Misakımillî maddeleridir; bu cümlenin söz ettiği şey bölünmezliktir. Anahtar sözcük “bütünlük”tür; onu “bölünmezlik”le eşle.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
LGS (Liselere Geçiş Sistemi), T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama MEB ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.