Tekâlif-i Millîye Emirleri, Sakarya Meydan Muharebesi öncesinde ordunun ihtiyaçlarını halkın katkısıyla karşılamak için çıkarıldı ve savaşın yalnızca cephede kazanılmadığını gösterdi.
Millî Bir Destan: Ya İstiklal Ya Ölüm ünitesi TBMM'ye karşı çıkan ayaklanmaları, düzenli ordunun kuruluşunu, Doğu, Güney ve Batı cephelerindeki mücadeleyi, Büyük Taarruz'u, Mudanya Ateşkes Antlaşması'nı ve Lozan Barış Antlaşması'nı işler. Lozan ile kapitülasyonların kaldırılması, tam bağımsızlık anlayışının somut bir sonucudur.
Sorularda kısa bir bilgi metni verilip hangi çıkarımın yapılabileceği sorulur. Bir gelişmenin hangi kavramla ilişkili olduğu ya da düzenli orduya neden ihtiyaç duyulduğu da sorulabilir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Lozan Antlaşması’nın kapitülasyonları kaldırması hangi kavramla doğrudan ilişkilidir?
Cevabı göster
Cevap: A — Ekonomik bağımsızlık
Kısaca — Kapitülasyonların kaldırılması, ekonomik bağımsızlığın kazanılmasıyla doğrudan bağlanır.
Kapitülasyonlar, yabancıların vergi ve yargı ayrıcalığı kullanması demekti; bu da ekonomiyi dışa bağımlı bırakıyordu. Lozan’da bunların kalkması, Türk devletinin kendi gümrüğünü, vergisini ve yargısını işletmesi yolunu açtığı için ekonomik bağımsızlıkla aynı kapıya çıkar. Saltanatın güçlenmesi, manda veya sömürgecilik ise bu adımla çelişir; bağımlılık bağları çözülmektedir.
2. soruKolay
Millî Mücadele yıllarında cephede savaşan askerlerin yanında halk da ordunun ihtiyaçlarını karşılamak için çalışmıştır. Çiftçiler ürünleriyle, kadınlar dokudukları bezlerle ve cepheye taşıdıkları malzemelerle mücadeleye destek olmuştur. Bu bilgilere göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
Cevabı göster
Cevap: B — Zaferin kazanılmasında halkın her kesiminin katkısı önemlidir.
Metinde çiftçinin, kadının ve her ferdin katkısından söz edilerek zaferin sadece cephedeki askerlere değil, halkın tamamının çabasına bağlı olduğu vurgulanmaktadır; bu nedenle doğru çıkarım halkın her kesiminin katkısının önemli olduğudur.
3. soruKolay
Düzenli ordunun kuruluş sürecine ilişkin bazı bilgiler şunlardır:
Kuvâ-yı Millîye birlikleri Yunan ilerleyişini tek başına durduramamıştır.
Bazı Kuvâ-yı Millîye komutanları merkezi otoriteye bağlı kalmayı reddetmiştir.
I. İnönü Muharebesi’ne düzenli ordu birlikleri katılmıştır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Cevabı göster
Cevap: C — Kuvâ-yı Millîye’nin yetersizliği, düzenli bir ordunun kurulmasını gerekli kılmıştır.
Kısaca — Kuvâ-yı Millîye’nin askerî yetersizliği ve merkezi otoriteye bağlılık sorunları, düzenli ordunun kurulmasını gerekli kılmıştır. Yunan ilerleyişinin durdurulamaması ve bazı komutanların merkeze bağlanmayı reddetmesi bu ihtiyacı gösterir. Bu nedenle doğru cevap C’dir. Çeldiriciye dikkat: I. İnönü Muharebesi’ne katılan birlikler düzenli ordu birlikleridir; ayrıca Kuvâ-yı Millîye’nin merkeze tam bağlı olduğu söylenemez.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
LGS (Liselere Geçiş Sistemi), T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama MEB ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.