Selanik, Mustafa Kemal'in doğduğu dönemde farklı dinlerden ve milletlerden insanların bir arada yaşadığı, yeni fikirlerin erken ulaştığı bir liman kentiydi.
Bir Kahraman Doğuyor ünitesi bu çevreyi, Mustafa Kemal'in çocukluğunu ve Selanik, Manastır ve İstanbul'daki askerî eğitim hayatını işler. Aynı ünitede Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilik düşüncesi, Sanayi İnkılabı ve Osmanlı Devleti'nin dağılmayı önlemek için başvurduğu fikir akımları da yer alır: Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük ve Batıcılık.
Sorularda bir aydının görüşü anlatılıp hangi fikir akımına ait olduğu sorulabilir. Mustafa Kemal'in yetiştiği ortamın ve eğitiminin onun kişiliğine katkısı da sorulabilir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Mustafa Kemal, Manastır Askerî İdadisinde öğrenim görürken tarih öğretmeni Mehmet Tevfik Bey’in derslerinden etkilenmiş; geçmişteki olayların neden-sonuç ilişkisine ve vatanın geleceğine dair tartışmalara daha fazla ilgi duymaya başlamıştır.
Bu durumun Mustafa Kemal’e sağladığı katkı aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: C — Tarih bilinci ve vatan sevgisinin güçlenmesi
Mustafa Kemal’in geçmişteki olayların neden-sonuç ilişkilerine ilgi duyması tarih bilincinin, vatanın geleceğiyle ilgilenmesi ise vatan sevgisinin güçlendiğini gösterir. Parçada askerliği geri plana attığına veya öğretmeninin siyasi görüşlerini aynen benimsediğine ilişkin bilgi yoktur.
2. soruKolay
Mustafa Kemal’in düşünce dünyasıyla ilgili şu bilgiler veriliyor: Selanik’teki çok kültürlü ortam farklı fikirlerle erken yaşta karşılaşmasını sağladı; Manastır Askerî İdadisinde okuduğu yazarlar vatan ve hürriyet düşüncelerini güçlendirdi; askerî eğitim ise disiplinli düşünme ve örgütleme becerilerini geliştirdi. Bu gözlemler, Osmanlı Devleti’nin 19. yüzyılın sonundaki toplumsal ve siyasi değişim ortamıyla ilgilidir.
Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Cevabı göster
Cevap: C — Sosyal çevresi ve eğitim yaşantıları, düşünsel ve kişisel gelişimini birlikte şekillendirmiştir.
Kısaca — Sosyal çevresi ve eğitim yaşantıları, Mustafa Kemal’in düşünsel ve kişisel gelişimini birlikte şekillendirmiştir. Selanik farklı fikirlerle tanışmasını, Manastır’daki okumaları vatan ve hürriyet düşüncelerinin güçlenmesini, askerî eğitim ise disiplin ve örgütleme becerilerinin gelişmesini sağlamıştır. Çeldirici notu: Bilgiler, okul ile çevrenin etkisini üstünlük bakımından karşılaştırmaz; eserlerin etkisini mezuniyet sonrasına bağlamaz ve vatan düşüncesinin öncelikle Selanik’ten doğduğunu göstermez.
3. soruKolay
II. Meşrutiyet Dönemi aydınlarından biri, devletin geleceğinin ancak Osmanlı sınırları içinde ve dışında yaşayan bütün Türklerin ortak dil, tarih ve kültür bilinci etrafında birleşmesiyle güvence altına alınabileceğini; bu nedenle soydaşlar arasındaki manevi bağların güçlendirilmesi gerektiğini savunmuştur.
Bu aydının savunduğu görüş, dönemin fikir akımlarından hangisiyle örtüşmektedir?
Cevabı göster
Cevap: A — Türkçülük
Sınır tanımaksızın bütün Türkleri ortak dil, tarih ve kültür bilinci etrafında birleştirmeyi hedefleyen görüş, dönemin fikir akımlarından Türkçülüğün tanımına karşılık gelir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
LGS (Liselere Geçiş Sistemi), T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama MEB ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.